Πρώτη επαφή με τον ιό της γρίπης Η1Ν1

Σπύρος Μπάρμπας
Παθολόγος

Ο κάθε ιατρός στην καθημερινή κλινική πράξη διαπιστώνει ότι είναι δυνατόν κλινικές εικόνες, παθολογικές καταστάσεις και θεραπείες να διαφέρουν, έστω και σε λεπτομέρειες από τα καθιερωμένα ιατρικώς γνωστά, αποδεκτά και βέβαια απολύτως επιστημονικώς ορθά. Αυτό γιατί ναι μεν υπάρχουν ασθενείς αλλά κυρίως άνθρωποι που ασθενούν και ο καθένας όντας διαφορετικός δύναται να παρουσιάζει την «δική του» ασθένεια.

Γρίπη Η1Ν1: Παρουσίαση περιστατικού

Πιστεύοντας ότι αυτή είναι και η μαγεία της ιατρικής θα ήθελα να μοιραστώ μια απλή εμπειρία κατά την διάγνωση και διαχείριση ενός ασθενούς με την γνωστή γρίπη Η1Ν1. Πολλά έχουν γραφεί γι’ αυτήν από τα ΜΜΕ και έχουν διογκωθεί δημιουργώντας ένα κλίμα ανασφάλειας και φόβου στον απλό πολίτη αλλά πιθανώς και στον πάροχο υπηρεσιών υγείας. Δεν ευελπιστώ να προσθέσω κάτι στο αμιγώς ιατρικό παθοφυσιολογικό φαινόμενο ή στην διάγνωση και θεραπεία πέρα από τα ήδη γνωστά και από αυτά που ο κάθε συνάδελφος γνωρίζει ή μπορεί να πληροφορηθεί από τα επίσημα guide lines της Π.Ο.Υ. και των λοιμωξιολόγων.

Με την πρώτη μας εμπειρία, που είχε και έναν μη προβλέψιμο χαρακτήρα, με την ασθένεια θέλουμε να δείξουμε ότι ο κάθε ιατρός μπορεί με την αρωγή του συστήματος υγείας να βοηθήσει έναν ασθενή ουσιαστικά. Έχοντας προετοιμαστεί θεωρητικά για την επέλευση του ιού στην χώρα μας, μέσα και από ενημερωτικές συζητήσεις και αναλύσεις στους SOS Ιατρούς και με μόλις 4 κρούσματα στην χώρα μας, επισκεπτόμουν επειγόντως ασθενείς στο κέντρο της Αθήνας όπως κάθε φορά. Λαμβάνοντας ενημέρωση από το τηλεφωνικό κέντρο για Αμερικάνο νεαρό σε ξενοδοχείο του Κολωνακίου που αναφέρει αδυναμία και ζάλη, έσπευσα με το αυτοκίνητο των SOS το γρηγορότερο.

Πραγματικά έφτασα στο δωμάτιο του 5ου ορόφου όπου έμενε με τους γονείς του. Η πρώτη εικόνα του ασθενούς δεν ήταν καλή. Πάσχων, ωχρός με αδύναμη κουρασμένη φωνή. Κατά την λήψη του ιστορικού από τον ίδιο τον ασθενή, στην αγγλική γλώσσα, διαπιστώνω πως από 48ωρου παρουσιάζει φαρυγγαλγία και στην κατάποση, έχει βήχα ξηρό και αισθάνεται μεγάλη κόπωση και άλγος στην οσφύ, χωρίς μυαλγίες περιφερικών μυών. Επιμένει πως δεν έχει πυρετό και εφιδρώσεις αλλά ορισμένες φορές την ημέρα αισθάνεται φρίκια. Ο 22χρονος έχει ταξιδέψει στην Αθήνα εδώ και 6 ημέρες από την Λουϊζιάνα των ΗΠΑ. Όπως ο καθένας, από το ιστορικό αυτό πλέον θορυβήθηκα και πίστεψα πως υπάρχει το ενδεχόμενο της γρίπης. Ο φόβος αυτός βεβαίως πήγαζε από το γεγονός πως είχα φτάσει παρά την κλίνη του ασθενούς απροετοίμαστος, για το ενδεχόμενο μετάδοσης του ιού (χωρίς γάντια, μάσκα κτλ.).

Αυτό συνέβη όπως έμαθα στην συνέχεια διότι είχε επικοινωνήσει με το τηλεφωνικό κέντρο ο υπεύθυνος του group ο οποίος βέβαια δεν γνώριζε λεπτομέρειες και όχι ο ασθενής ή οι συγγενείς του. Αναλογιζόμενος λοιπόν τα αυστηρά μέτρα απομόνωσης που έχουν καταπατηθεί στην περίπτωσή μας κατάφορα αφού ο ασθενής έκανε τουρισμό 2 ημέρες στο κέντρο της Αθήνας (Ακρόπολη, Μοναστηράκι, Κολωνάκι, ταξί, μετρό κ.τ.λ.) παρατηρώ το δέρμα του ασθενούς σε κατάσταση αγγειοσύσπασης, με επηρμένους θυλάκους τριχών και ψηλαφώντας τον διαπιστώνω την υψηλή του θερμοκρασία. Παρά το γεγονός ότι είχε 39,7 θερμοκρασία δεν είχε αντιληφθεί ότι πυρέσσει ούτε αυτός ούτε η οικογένειά του! Εν συνεχεία προσπαθώντας να μείνω ένα τουλάχιστον μέτρο μακριά του, ψηλαφώ διογκωμένους τραχηλικούς λεμφαδένες και διαπιστώνω έντονα διογκωμένα εξέρυθρα παρίσθμια.

Επιπλέον κατά την ακρόαση της καρδιάς ρυθμικούς καρδιακούς τόνους χωρίς φυσήματα αλλά όμως παράταση εκπνοής και μουσικούς εκπνευστικούς ρόγχους άμφω με σύγχρονη ελάττωση αναπνευστικού ψιθυρίσματος, κατά την ακρόαση των πνευμόνων. Αφού χορηγήθηκαν αντιπυρετικά στον ασθενή και υγρά προσπάθησα να ενημερώσω τους γονείς του για το τι πρέπει να γίνει. Είχα βέβαια πειστεί ότι πάσχει από γρίπη Η1Ν1 και έπρεπε να οδηγηθεί στην απομόνωση με βάση τις οδηγίες του Κέντρου Ειδικών Λοιμώξεων. Ο ασθενής επέμενε πως είναι καλά και από αύριο θα έπρεπε να συνεχίσει τις διακοπές του κάνοντας κρουαζιέρα στο Αιγαίο με την οικογένειά του. Αφού λοιπόν τους εξήγησα ότι δεν υπάρχει ενδεχομένο τέτοιο βάση κανονισμών και νόμων (μόνο έτσι πείστηκαν οι Αμερικάνοι με την επίκληση του κρατικού μηχανισμού) τον ενημέρωσα ότι θα μεταβεί με ασθενοφόρο στο Σισμανόγλειο νοσοκομείο για τα περαιτέρω.

Με ανακούφιση όντως διαπίστωσα πως το Σισμανόγλειο ανταποκρίθηκε ταχέως, ο ασθενής μεταφέρθηκε σε αυτό και ακολουθήθηκε η επιστημονικά ορθή διαδικασία. Από την πλευρά μου βεβαίως για την γρίπη δεν περίμενα τα αποτελέσματα του test από το Ινστιτούτο Παστέρ (σε 10 ώρες) και ξεκίνησα να λαμβάνω Τamiflu 1χ1 για 10 ημέρες. Διέκοψα τις επισκέψεις, απολύμανα τον ρουχισμό μου και ανέμενα. Μετά 10 ώρες με ενημέρωσαν και επίσημα για το θετικό του δείγματος. Δεν χρειαζόταν να υποβληθώ σε περιορισμό παρά μόνον στην χρήση Tamiflu. Πλέον μετρούσα τις μέρες περιορίζοντας επισκέψεις, ιατρείο και τα λοιπά. Ιδίως σε ασθενείς με ανοσοκαταστολή ανέβαλα όλα τα ραντεβού. Ευτυχώς ουδέν σύμπτωμα εμφανίστηκε κι έτσι τελείωσε η 1η επαφή με το Η1Ν1.

Συμπέρασμα

Σκοπός του άρθρου είναι να δείξει την απλότητα της κλινικής εικόνας και το απρόοπτό της. Μπορεί να συμβεί ανά πάσα στιγμή στον καθένα. Από την άλλη πλευρά αξίζει να συζητήσουμε την τελική ήπια εξέλιξή της. Ο ασθενής παρά το ότι είχε υψηλό πυρετό δεν είχε περιορίσει δραστηριότητες και ήθελε να ολοκληρώσει την κρουαζιέρα του! Τα νέα άτομα νοσούν συχνότερα και με ηπιότερη κλινική εικόνα. Όλους μας τρομάζει το ενδεχόμενο της πανδημίας με «θανατηφόρα» ποσοστά θνησιμότητας όμως οι ιατροί και οι νοσηλευτές πρέπει να είναι έτοιμοι, έχοντας εξασφαλίσει την δική τους προστασία, να παρέχουν υπηρεσίες υγείας στους ασθενείς.

Η ημέρα που τα νοσοκομεία της χώρας δεν θα επαρκούν και οι γρίπες θα νοσηλεύονται κατ’ οίκον με ή χωρίς Tamiflu δεν είναι μακριά. Οι γιατροί δεν θα είναι δυνατό να είναι σε «καραντίνα» αφού δεν θα περιορίζεται η νόσος. Όπως έχουμε εξοικειωθεί με τον ιό της ενδημικής γρίπης, εξοπλισμένοι με το κατάλληλο διαγνωστικό test έτσι πρέπει να εξοικειωθούμε με τον νέο ιό προκειμένου οι ιατροί να εκπληρώσουμε το σκοπό μας παρέχοντας ιατρική φροντίδα στον ασθενή.