ΚΥΚΛΟΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΩΝ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ “ΙΑΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ”
ΚΥΚΛΟΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΩΝ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ
"Ιατρική και Κινηματογράφος"
Οι SOS ΙΑΤΡΟΙ διοργανώνουν έναν νέο κύκλο διαδικτυακών σεμιναρίων με θέμα «Ιατρική και Κινηματογράφος», με ομιλητή τον κο Γιώργο Παππά, παθολόγο, διδάκτορα της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, συγγραφέα και συστηματικό μελετητή του κινηματογράφου, και σχολιαστή τον κο Γιώργο Θεοχάρη, παθολόγο και Πρόεδρο των SOS ΙΑΤΡΩΝ.
Ο νέος κύκλος έρχεται να συνεχίσει τον διάλογο ανάμεσα στην ιατρική και τις τέχνες, αυτή τη φορά μέσα από τη γλώσσα του κινηματογράφου: της πιο άμεσης, μαζικής και ευρέως προσβάσιμης μορφής τέχνης.
Ο κινηματογράφος έχει διαμορφώσει, άλλοτε εύστοχα και άλλοτε παραμορφωτικά, την εικόνα που έχει το ευρύ κοινό για την ιατρική, τους γιατρούς, τους ασθενείς, την αρρώστια, την ψυχική νόσο, την επιδημία, τον πόνο, τον θάνατο και τη θεραπεία. Οι ταινίες δεν μας δείχνουν μόνο τι είναι η ιατρική· μας δείχνουν και τι ονειρευόμαστε ότι είναι, τι φοβόμαστε πως μπορεί να γίνει, αλλά και τι οφείλει να μην είναι.
Οι τέχνες λειτουργούν συχνά ως μεσάζων ανάμεσα στην επιστήμη και το ευρύτερο κοινό. Από τη μία πλευρά, μπορούν να μεταφράσουν σύνθετα επιστημονικά ζητήματα σε μορφή πιο εύληπτη και συγκινησιακά προσβάσιμη. Από την άλλη, αντικατοπτρίζουν τον τρόπο με τον οποίο κάθε εποχή αντιλαμβάνεται την επιστήμη, τους επιστήμονες και την εξουσία της γνώσης. Η ιατρική, άμεσα συνδεδεμένη με την επιβίωση, την υγεία και τον φόβο της απώλειας, δεν μπορεί παρά να αντιμετωπίζεται με δέος και ο κινηματογράφος έχει αποτυπώσει αυτό το δέος με αμέτρητους τρόπους.
Στόχος των σεμιναρίων είναι να διερευνηθεί πώς ο κινηματογράφος αφηγείται την ιατρική πράξη και τη σχέση γιατρού-ασθενούς, πώς παρουσιάζει τα ηθικά διλήμματα της φροντίδας, πώς αναπαριστά τις επιδημίες, την ογκολογική νόσο και την ψυχιατρική, αλλά και πώς μπορεί να βοηθήσει τους γιατρούς να κατανοήσουν καλύτερα την εικόνα που έχει το κοινό για αυτούς.
Γνωρίζοντας αυτό που το κοινό προσλαμβάνει από τις ταινίες, μπορούμε να προσαρμόσουμε καλύτερα τον τρόπο επικοινωνίας μας με τους ασθενείς. Παράλληλα, μέσα από κινηματογραφικούς ήρωες, ιστορίες και συγκρούσεις, μπορούμε να αναζητήσουμε παραδείγματα ηθικής στάσης, επαγγελματικής ευθύνης, ενσυναίσθησης αλλά και αποφυγής της κατάχρησης εξουσίας.
Κάθε σεμινάριο θα περιλαμβάνει εισαγωγική παρουσίαση, σχολιασμό επιλεγμένων κινηματογραφικών έργων και συζήτηση με τους συμμετέχοντες. Θα αποστέλλεται, όπου χρειάζεται, προτεινόμενη φιλμογραφία ή συμπληρωματικό υλικό πριν από κάθε συνάντηση.
Ο αριθμός των συμμετεχόντων σε κάθε σεμινάριο δεν θα υπερβαίνει τα 50 άτομα. Ορίζεται επίσης μια συμβολική συμμετοχή 8€ ανά σεμινάριο.
Στα σεμινάρια μπορούν να συμμετέχουν γιατροί, φοιτητές ιατρικής, επαγγελματίες υγείας, αλλά και όσοι ενδιαφέρονται για τη σχέση της ιατρικής με τον κινηματογράφο, την τέχνη, την κοινωνία και την ανθρώπινη εμπειρία της ασθένειας.
Λίγα λόγια για τον ομιλητή
Ο Γιώργος Παππάς ζει και εργάζεται στα Ιωάννινα ως παθολόγος. Είναι απόφοιτος και διδάκτορας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και έχει μακρό ερευνητικό έργο διεθνούς αναγνώρισης σε θέματα ζωονόσων και ετοιμότητας αντιμετώπισης επιδημιών, φυσικών και προκλητών.
Είναι συγγραφέας του βιβλίου Οι επόμενες δύο εβδομάδες θα είναι κρίσιμες, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα, ένα βιβλίο για την πανδημία, τη δημόσια υγεία, την επιστήμη, τον φόβο και την κοινωνική εμπειρία των ημερών του COVID-19.
Παράλληλα με την ιατρική και ερευνητική του δραστηριότητα, ο Γιώργος Παππάς αρθρογραφεί συστηματικά για τον κινηματογράφο, τη λογοτεχνία και τη σχέση της τέχνης με την επιστήμη και την κοινωνία. Στα κείμενά του προσεγγίζει το σινεμά όχι μόνο ως αισθητική εμπειρία, αλλά και ως πεδίο ηθικών, ανθρωπολογικών και κοινωνικών ερωτημάτων.
Επιπλέον, άρθρα του σχετικά με την απεικόνιση των λοιμώξεων στον κινηματογράφο και την τηλεόραση έχουν δημοσιευθεί σε επιστημονικά περιοδικά διεθνούς κύρους στον χώρο των λοιμώξεων, όπως τα Clinical Infectious Diseases, The Lancet Infectious Diseases και Emerging Infectious Diseases.
Θεματικές ενότητες του κύκλου
1ο Σεμινάριο: Τι σημαίνει η ιατρική, σύμφωνα με τον κινηματογράφο;
Τρίτη 3 Νοεμβρίου 2026, 20:30-22:00 - ΚΑΝΤΕ ΕΓΓΡΑΦΗ ΕΔΩ
Στο πρώτο σεμινάριο θα εξεταστεί η γενική εικόνα της ιατρικής και των γιατρών στον κινηματογράφο.
Τι ονειρευόμαστε πως είναι η ιατρική όταν βλέπουμε ταινίες; Τι μας λένε οι ταινίες ότι αναπόφευκτα είναι; Πότε ο γιατρός παρουσιάζεται ως θεραπευτής, πότε ως αυθεντία, πότε ως ήρωας και πότε ως πρόσωπο αμφιλεγόμενο ή επικίνδυνο;
Το σεμινάριο θα διερευνήσει τον τρόπο με τον οποίο το ευρύτερο κοινό προσλαμβάνει τους γιατρούς μέσα από κινηματογραφικά παραδείγματα. Θα συζητηθεί πώς ο κινηματογράφος μπορεί να εμπνεύσει εμπιστοσύνη, να καλλιεργήσει προσδοκίες, αλλά και να δημιουργήσει ή να διαιωνίσει στερεότυπα και στρεβλώσεις.
2ο Σεμινάριο: Ηθικά ιατρικά διλήμματα στον κινηματογράφο
Πέμπτη 17 Δεκεμβρίου 2026, 20:30-22:00
Η ιατρική πράξη είναι συχνά χώρος δύσκολων αποφάσεων. Ο κινηματογράφος έχει ασχοληθεί επανειλημμένα με διλήμματα που αφορούν τη ζωή, τον θάνατο, την αυτονομία του ασθενούς, την αλήθεια, τη συναίνεση, την ευθύνη του γιατρού και τα όρια της παρέμβασης.
Στο σεμινάριο αυτό θα συζητηθούν κινηματογραφικές αφηγήσεις που θέτουν κρίσιμα ερωτήματα: Ποιος αποφασίζει για το σώμα και τη ζωή του ασθενούς; Πότε η θεραπεία γίνεται βάρος; Πώς παρουσιάζεται η ευθανασία στον κινηματογράφο; Πώς ισορροπεί ο γιατρός ανάμεσα στο καθήκον, τον νόμο, τη συνείδηση και την επιθυμία του ασθενούς;
Μέσα από επιλεγμένες ταινίες, θα αναζητηθούν παραδείγματα ηθικής ιατρικής στάσης, αλλά και περιπτώσεις όπου η εξουσία της ιατρικής γνώσης γίνεται αντικείμενο προβληματισμού.
3ο Σεμινάριο: Επιδημίες, λοιμώξεις και κινηματογράφος
TBA
Οι επιδημίες υπήρξαν πάντα γόνιμο υλικό για τον κινηματογράφο: από τις ιστορίες λοιμών και καραντίνας μέχρι τις σύγχρονες δυστοπίες πανδημιών, βιολογικής απειλής και κοινωνικής κατάρρευσης.
Στο σεμινάριο αυτό θα εξεταστεί πώς ο κινηματογράφος αφηγείται τη μετάδοση, τον φόβο, την απομόνωση, την επιστημονική αβεβαιότητα, τη δημόσια υγεία και την κοινωνική αντίδραση μπροστά σε μια υγειονομική κρίση.
Θα συζητηθούν ερωτήματα που έγιναν ιδιαίτερα οικεία μετά την πανδημία Covid-19: Πώς αντιδρούν οι κοινωνίες στον κίνδυνο; Πώς παρουσιάζεται ο επιστήμονας όταν καλείται να εξηγήσει το αόρατο; Πότε η μυθοπλασία ενημερώνει και πότε παραπληροφορεί; Πώς επηρεάζουν οι ταινίες την εμπιστοσύνη του κοινού στην επιστήμη;
4ο Σεμινάριο: Ογκολογία και κινηματογράφος
TBA
Ο καρκίνος έχει αποτελέσει ένα από τα πιο φορτισμένα θέματα του κινηματογράφου. Η διάγνωση, η θεραπεία, η απώλεια, η ελπίδα, η σωματική αλλαγή, η οικογένεια, η αξιοπρέπεια και ο φόβος του θανάτου βρίσκονται συχνά στο κέντρο τέτοιων αφηγήσεων.
Στο σεμινάριο αυτό θα εξεταστεί πώς ο κινηματογράφος παρουσιάζει τον ογκολογικό ασθενή και τη σχέση του με τον γιατρό, την οικογένεια και τον εαυτό του. Θα συζητηθεί η λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην ελπίδα και την αλήθεια, στην αισιοδοξία και την άρνηση, στη θεραπεία και την παρηγορητική φροντίδα.
Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στον τρόπο με τον οποίο οι ταινίες διαμορφώνουν την κοινωνική εικόνα του καρκίνου: άλλοτε ως μάχη, άλλοτε ως δοκιμασία, άλλοτε ως υπαρξιακή εμπειρία και άλλοτε ως αφορμή για αναστοχασμό πάνω στη ζωή.
5ο Σεμινάριο: Ψυχιατρική και κινηματογράφος
TBA
Η ψυχιατρική υπήρξε από τα πιο δημοφιλή, αλλά και από τα πιο παρεξηγημένα, ιατρικά πεδία στον κινηματογράφο. Οι ταινίες έχουν παρουσιάσει την ψυχική νόσο, τον ψυχίατρο, το ψυχιατρικό ίδρυμα και τη θεραπευτική σχέση με τρόπους άλλοτε διορατικούς και άλλοτε βαθιά στερεοτυπικούς.
Στο σεμινάριο αυτό θα εξεταστεί πώς ο κινηματογράφος αναπαριστά την ψυχική διαταραχή, τη διαφορετικότητα, το τραύμα, την απομόνωση, τη βία, τη θεραπεία και την κοινωνική προκατάληψη. Θα συζητηθεί επίσης η ευθύνη της κινηματογραφικής αφήγησης όταν αγγίζει θέματα ψυχικής υγείας.
Το σεμινάριο μπορεί να πλαισιωθεί από τη συμμετοχή του Βενετσάνου Μαυρέα, ομότιμου καθηγητή Ψυχιατρικής και λόγιου σινεφίλ, συμβάλλοντας σε έναν ευρύτερο διάλογο ανάμεσα στην ψυχιατρική, την κινηματογραφική γλώσσα και την κοινωνική πρόσληψη της ψυχικής νόσου.
Για πληροφορίες: 2108211739
