ΗΜΕΡΙΔΑ «ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΔΙΑΛΟΓΟ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗΣ»

Mε αφορμή την ελληνική μετάφραση του βιβλίου των Thomas R. Cole, Nathan S. Carlin και Ronald A. Carson «Ανθρωπιστικές Επιστήμες στην Ιατρική. Μια εισαγωγή», πραγματοποιήθηκε με επιτυχία το Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου 2026, στο Παράρτημα του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου (ΕΑΠ) στην Αθήνα, η ημερίδα «Προσεγγίσεις στον διάλογο ανθρωπιστικών επιστημών και ιατρικής», την οποία διοργάνωσε το Εργαστήριο Επικοινωνίας της Επιστήμης, της Τεχνολογίας και της Ιατρικής του ΕΑΠ σε συνεργασία με τους SOS ΙΑΤΡΟΥΣ.

Η ημερίδα, την οποία παρακολούθησαν περίπου 160 άτομα διά ζώσης και διαδικτυακά,

ανέδειξε διαφορετικές πτυχές του διαλόγου ανάμεσα στην ιατρική και τις ανθρωπιστικές επιστήμες, δίνοντας την ευκαιρία να «συνομιλήσουν» φαινομενικά ετερόκλητα πεδία, όπως η ιατρική, ιστορία, η επικοινωνία της επιστήμης, η επιστημολογία, η λογοτεχνία και η ποίηση.

Χαιρετισμούς απηύθυναν ο Πρύτανης του ΕΑΠ κ. Εμμανουήλ Κουτούζης και ο καθηγητής της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών του ΕΑΠ και διευθυντής του Εργαστηρίου κ. Γιώργος Βλαχάκης.

Στην πρώτη συνεδρία, την οποία συντόνισαν η ιστορικός της επιστήμης Σάντυ Σακορράφου και ο καρδιολόγος, μουσικός και συγγραφέας Αθανάσιος Δρίτσας, συζητήθηκε το ερώτημα «Ανθρωπιστικές επιστήμες στην ιατρική: ένας διάλογος αναγκαίος;»

Ο Γιώργος Θεοχάρης, παθολόγος, πρόεδρος των SOS ΙΑΤΡΩΝ και διευθυντής της σειράς «Ιατρικές Ανθρωπιστικές Σπουδές» των Εκδόσεων Παπαζήση, στην εισήγησή του με τίτλο «Με αφετηρία την κλινική πρακτική», αναφέρθηκε στη διαδρομή που τον οδήγησε στο συγκεκριμένο πεδίο και την πρωτοβουλία μετάφρασης σχετικών βιβλίων στο πλαίσιο της σειράς που διευθύνει. Συζήτησε επίσης πώς η επίγνωση της σημασίας των ανθρωπιστικών επιστημών για την άσκηση της ιατρικής, επέδρασε στην ίδια τη λειτουργία των SOS Ιατρών.

Στη συνέχεια η παιδίατρος Μαρία Μπούρη, επίκουρη καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής και επιστημονικά υπεύθυνη αντίστοιχου προγράμματος διά βίου μάθησης στο ΕΑΠ, στην εισήγησή της με θέμα «Το αίτημα για μια ανθρώπινη ιατρική και η ανάπτυξη του πεδίου ‘Ανθρωπιστικές Επιστήμες στην Ιατρική’», παρουσίασε την ιστορική εξέλιξη του πεδίου μέχρι σήμερα, με επίκεντρο το βιβλίο και τη σημασία του για την εκπαίδευση φοιτητών ιατρικής προκειμένου η βιοϊατρική-αναγωγιστική προσέγγιση να μην επικρατήσει της ολιστικής, ενσυναισθητικής οπτικής για την ασθένεια και το πρόσωπο που τη βιώνει.

Ο καθηγητής στο Τμήμα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Μανώλης Πατηνιώτης συζήτησε τον διάλογο ανθρωπιστικών επιστημών και ιατρικής στο πλαίσιο της επικοινωνίας της επιστήμης. Μέσα από την εισήγησή του με τίτλο «Η επικοινωνία της επιστήμης την εποχή των μεγάλων υγειονομικών προκλήσεων» και με επίκεντρο της επιστημική αβεβαιότητα της ιατρικής, αναφέρθηκε στον τρόπο με τον οποίο η επιστήμη επικοινωνεί ζητήματα υγείας σε περιόδους κρίσεων καθώς σε ζητήματα ηθικής και νομικής ευθύνης που προκύπτουν κατά τη διαχείριση της υγείας, υπογραμμίζοντας τη σημασία της διεπιστημονικότητας.

Η δεύτερη συνεδρία εστίασε σε «Όψεις και προκλήσεις του διαλόγου» και τη συντόνισαν η ομότιμη καθηγήτρια του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) κ. Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου και η Σάντυ Σακορράφου.

Ο ιστορικός και ερευνητής της Ακαδημίας Αθηνών Θανάσης Μπαρλαγιάννης, στην εισήγησή του με τίτλο «Προσεγγίζοντας την ιατρική ιστορία μέσα από το πεδίο “critical medical humanities”», συζήτησε τη σημασία της διάκρισης μεταξύ ιατρικής ιστορίας και ιστορίας της ιατρικής και παρουσίασε την κριτική θεώρηση της δημόσιας υγείας και ιδιαίτερα του επιδημικού φαινομένου μέσα από τις Σπουδές Επιστήμης και Τεχνολογίας και τις Ιατρικές Ανθρωπιστικές Σπουδές.

Ο ομότιμος καθηγητής ψυχιατρικής του ΑΠΘ Γρηγόρης Αμπατζόγλου συζητώντας την τριάδα «Αφήγηση, μνήμη, θεραπεία» μέσα από παραδείγματα της προσωπικής του εμπειρίας από την άσκηση της ψυχιατρικής αλλά και την εκπαίδευση νέων συναδέλφων, εστίασε στην έννοια της φροντίδας ως ευρύτερη εκείνης του ανθρωπισμού και της «ανθρωπιστικής εκπαίδευσης» των ιατρών.

Η ποιήτρια και κριτικός Μαρία Τοπάλη στην εισήγησή της με τίτλο: «Ο λόγος του αβέβαιου και της αμφισημίας», παρουσίασε τη δυναμική του ποιητικού λόγου και τη σημασία του για τη διάνοιξη ενός πεδίου κατανόησης και έκφρασης, εκεί που η τεχνική γλώσσα συνήθως «δεν έχει κάτι να πει».

Το βιβλίο των Thomas R. Cole, Nathan S. Carlin και Ronald A. Carson «Ανθρωπιστικές Επιστήμες στην Ιατρική. Μια εισαγωγή», αποτελεί έκδοση των SOS ΙΑΤΡΩΝ/ Εκδόσεις Παπαζήση και κυκλοφορεί στη σειρά «Ιατρικές Ανθρωπιστικές Σπουδές», την οποία διευθύνει ο Γιώργος Θεοχάρης. Την επιστημονική επιμέλεια και τον πρόλογο υπογράφει η Μαρία Μπούρη, ενώ τη μετάφραση οι Ιωάννα Κυριακούλη, Βάλια Γριμπά και Σωτήρης-Ηράκλειτος Θεοχάρης.

Η διαδικτυακή μετάδοση της ημερίδας και το διάλειμμα καφέ υπήρξαν ευγενική χορηγία των SOS ΙΑΤΡΩΝ.