sos εγκεφαλικο

SOS ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ

sos εγκεφαλικο

Το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο αποτελεί σύνδρομο. Χαρακτηρίζεται από την οξεία εμφάνιση ενός νευρολογικού ελλείματος (π.χ. παράλυση άκρου, αφασία εκπομπής) και οφείλεται σε εντοπισμένη βλάβη του κεντρικού νευρικού συστήματος. Η οξεία προσβολή και η διάρκεια των συμπτωμάτων καθορίζεται από τη λήψη ιστορικού. Αντίθετα, η βλάβη στο κεντρικό νευρικό σύστημα προσδιορίζεται από τη νευρολογική κλινική εξέταση και επιβεβαιώνεται με απεικονιστικές εξετάσεις όπως αξονική τομογραφία ή μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου.

Μετά την επιβεβαίωση της κλινικής διάγνωσης με απεικόνιση και τη διάκριση μεταξύ ισχαιμικού και αιμορραγικού εγκεφαλικού επεισοδίου δύναται να επιχειρηθούν αφενός μεν θεραπευτικές ενέργειες και αφετέρου περαιτέρω έλεγχος για να προσδιοριστεί η αιτία του εγκεφαλικού.

Τα χαρακτηριστικά του αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου είναι τα ακόλουθα:

Οξεία έναρξη: τα εγκεφαλικά εκδηλώνονται απότομα και τα νευρολογικά ελλείματα εμφανίζονται αμέσως ή μπορεί να εξελιχθούν σε δευτερόλεπτα ή λεπτά.

Διάρκεια των νευρολογικών ελλειμάτων: τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια προκαλούν νευρολογικά ελλείματα, τα οποία επιμένουν πέραν του 24ώρου. Όταν τα συμπτώματα και τα κλινικά σημεία υποχωρούν μέσα σε χρονικό διάστημα 30 λεπτών χρησιμοποιείται ο όρος παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο. Είναι σημαντικό τα συμπτώματα αυτά να αξιολογούνται και να διερευνώνται καθώς το 1/3 των ασθενών θα εμφανίσει μόνιμο εγκεφαλικό επεισόδιο εντός πενταετίας.

Εστιακά νευρολογικά συμπτώματα

Τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια εκδηλώνονται με εστιακά (δλδ εντοπισμένα) συμπτώματα και σημεία, τα οποία σχετίζονται άμεσα με την περιοχή του εγκεφάλου, η οποία έχει υποστεί βλάβη στα ισχαιμικά εγκεφαλικά επεισόδια. Η διακοπή της αιμάτωσης του αγγείου συνοδεύεται από νευρολογικά συμπτώματα της μη αιματούμενης πλέον περιοχής. Αντίθετα, συχνότατα τα αιμορραγικά εγκεφαλικά συνυπάρχουν με εστιακά νευρολογικά συμπτώματα και γενικότερα, συμπτώματα όπως κεφαλαλγία ή πτώση του επιπέδου συνείδησης.

Τα εγκεφαλικά επεισόδια θεωρούνται αγγειακά νοσήματα. Η υποκείμενη παθολογική διεργασία είναι ή ισχαιμική ή αιμορραγική μετά από αρτηριακή βλάβη. Περίπου το 80% των αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων είναι ισχαιμικής αιτιολογίας και τα υπόλοιπα αιμορραγικής. Η διαφορική διάγνωση μεταξύ ισχαιμικού και αιμορραγικού επεισοδίου επιτυγχάνεται με τη λήψη ιστορικού, κλινικής εξέτασης αλλά κυρίως με απεικονιστικό έλεγχο (αξονική και μαγνητική τομογραφία).

Οι βασικοί παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί του αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου είναι ο θρόμβος και εμβολισμός. Στα αιμορραγικά εγκεφαλικά επεισόδια η ενδοεγκεφαλική αιμορραγία, υπαραχνοειδής και υποσκληρίδια ή επισκληρίδια αιμορραγία.

Πώς επιτυγχάνεται η καλύτερη θεραπεία των ασθενών;

Η θεραπεία των ασθενών επιτυγχάνεται καλύτερα σε μονάδες εγκεφαλικών επεισοδίων. Ο ασθενής σταθεροποιείται με διενέργεια απεικονιστικού ελέγχου. Η θρομβόλυση είναι θεραπεία πρώτης γραμμής στο ισχαιμικό εγκεφαλικό. Η έναρξή της επιχειρείται μέσα σε 4,5 ώρες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων. Είναι δλδ χρονοεξαρτώμενη. Υπάρχουν συγκεκριμένες αντενδείξεις στην χορήγηση θρομβόλυσης. Σε ασθενείς με οξύ ισχαιμικό επεισόδιο που οφείλεται σε απόφραξη εγγύς μείζονος αρτηρίας μπορεί να επιχειρηθεί μηχανική θρομβεκτομή εντός 24ώρου.

Παράλληλα με τη χορήγηση ή μη θρομβόλυσης, επιχειρείται σταθεροποίηση του ασθενούς με έλεγχο της αρτηριακής του πίεσης, του καρδιακού ρυθμού, της γλυκόζης και άλλων βιοχημικών παραμέτρων αλλά και αξιολόγηση της συνολικής νευρολογικής κατάστασης (δυσκαταποσία, κινητικότητα κλπ.)

Πηγή

Powers WJ, Rabinstein AA, Ackerson T, et al. Guidelines for the Early Management of Patients with Acute Ischemic Stroke: 2019 Update to the 2018 Guidelines for the Early Management of Acute Ischemic Stroke: A Guideline for Healthcare Professionals From the American Heart Association/American Stroke Association. Stroke 2019; 50:e344.